Wanneer een kledingmerk de term “duurzame collectie” gebruikt zonder de vezelsamenstelling of de productielocatie te vermelden, ontstaat er een concreet probleem: niets valt te controleren.
Deze vaagheid, die zowel in de massaretail als in de mode veel voorkomt, illustreert een centrale spanning in het duurzaamheidsnieuws van 2026. De Europese en Franse regelgeving verandert snel, bedrijven passen hun communicatie aan en de vraag wie de ecologische transitie daadwerkelijk betaalt, blijft grotendeels onbeantwoord.
Milieuclaims: wat de regelgeving verandert voor bedrijven
Sinds nieuwe Europese regels tegen greenwashing van kracht zijn, mogen termen als “groen”, “duurzaam” of “CO₂-neutraal” niet meer op een verpakking of in een advertentie staan zonder verifieerbare onderbouwing. De richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken verplicht bedrijven om voor elke milieuclaim tastbaar bewijs te leveren.
In Frankrijk is de omzetting van deze tekst in nationale wetgeving nog niet afgerond. De verhouding tussen de Europese eisen en het Franse kader moet nog nader worden bepaald. Daardoor is er onzekerheid voor merken die over hun inspanningen willen communiceren. We volgen deze ontwikkelingen op de voet, omdat ze bepalen welk bewijs consumenten daadwerkelijk mogen eisen.
Om de impact van deze veranderingen te peilen, volgt het nieuws van Magazine Durabilis regelmatig de ontwikkelingen in de regelgeving die bedrijven en consumenten op deze gebieden raken.
De kosten van de ecologische transitie: consumenten, bedrijven of overheidsfinanciën
Over de energietransitie wordt vaak gesproken in termen van doelstellingen: minder uitstoot, een groter aandeel hernieuwbare energie en CO₂-neutraliteit. De vraag wie de kosten van deze transitie daadwerkelijk draagt, krijgt minder aandacht.
Neem fast fashion als concreet voorbeeld. Frankrijk heeft via de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) specifieke boetes ingevoerd voor merken die hun collecties buitensporig vaak vernieuwen. Deze boetes zijn niet alleen gericht op het beheer van textielafval. Ze pakken ook handelspraktijken aan, zoals agressieve reclame of abnormaal lage prijzen die overconsumptie aanmoedigen.
De precieze invulling van deze boetes moet deels nog bij decreet worden vastgesteld. Het is nog niet precies duidelijk hoe de meerkosten worden verdeeld tussen de producent, de distributeur en de uiteindelijke prijs die de klant betaalt.
Klimaatfinanciering: het bedrag alleen is niet genoeg
Ook internationaal is de financiering van de transitie een even urgent vraagstuk. De klimaatonderhandelingen gaan onder meer over de kwaliteit en toegankelijkheid van klimaatfinanciering, en niet alleen over de aangekondigde bedragen.
Het Europees Parlement noemt financiering, aanpassing en verlies en schade als prioritaire onderwerpen voor de komende klimaatconferenties.
Concreet betekent dit dat een land miljarden voor het klimaat kan aankondigen, maar dat de werkelijke impact op kwetsbare bevolkingsgroepen beperkt blijft als het geld in de vorm van leningen met hoge rente wordt verstrekt of naar projecten gaat die al rendabel zijn.
Duurzame toezeggingen controleren: de beschikbare regelgevingsinstrumenten
De CSRD-richtlijn (Corporate Sustainability Reporting Directive) verplicht een groeiend aantal Europese bedrijven om gedetailleerd te rapporteren over hun milieu- en sociale impact. Dit kader geldt niet alleen voor grote multinationals, maar wordt geleidelijk ook van toepassing op middelgrote bedrijven.
Wie verder wil kijken dan persberichten, kan in een duurzaamheidsverslag de volgende concrete punten controleren:
- Of er cijfers over de uitstoot van broeikasgassen zijn opgenomen (scopes 1, 2 en indien mogelijk 3), inclusief de gebruikte berekeningsmethode
- Of de fysieke klimaatrisico’s en transitierisico’s waaraan het bedrijf blootstaat, zijn geïdentificeerd en welke maatregelen zijn genomen om daarop in te spelen
- Of de aangekondigde doelstellingen (CO₂-neutraliteit, afvalvermindering) overeenkomen met de daadwerkelijk gedane investeringen, zoals blijkt uit de financiële jaarrekening
- De reikwijdte van de rapportage: een bedrijf dat alleen zijn directe activiteiten meeneemt en de toeleveringsketen buiten beschouwing laat, geeft een onvolledig beeld
Een toezegging zonder tijdpad of toegewezen budget is geen toezegging, maar een voornemen. De CSRD maakt dit onderscheid makkelijker zichtbaar.
COP31 en de wereldwijde balans: de voortgang van het Akkoord van Parijs meten
COP31 moet een nieuwe fase inluiden waarin gezamenlijk wordt beoordeeld welke vooruitgang sinds het Akkoord van Parijs is geboekt. Deze wereldwijde balans (Global Stocktake) beperkt zich niet tot nationale aankondigingen over emissiereductie. Ook de manier waarop bestaande toezeggingen worden omgezet in meetbare acties komt aan bod.
Er staat twee dingen op het spel. Enerzijds moeten landen laten zien wat ze sinds hun vorige nationale bijdragen daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Anderzijds is er discussie over de methode om de voortgang te meten: hoe vergelijk je de inspanningen van een geïndustrialiseerd land met die van een ontwikkelingsland zonder geharmoniseerd kader?
Klimaatadaptatie: van reageren naar plannen
De aanpak van klimaatverandering krijgt op Europees niveau een andere invulling. De Europese Commissie heeft voorgesteld om klimaatadaptatie onderdeel te maken van structurele planning, in plaats van alleen te reageren op natuurrampen. Dit voorstel is nog niet definitief aangenomen als verplichting, maar markeert wel een koerswijziging.
In de praktijk leidt dit tot heel concrete vragen: welke infrastructuur moet als eerste worden aangepast, hoe verwerk je klimaatprognoses in ruimtelijke plannen en welke economische sectoren moeten als eerste worden voorbereid? Ook biodiversiteit maakt deel uit van deze planning, omdat herstel van aangetaste ecosystemen wordt gezien als een manier om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, hoewel de benodigde financiering nog altijd ruim tekortschiet.
Duurzaamheidsnieuws kritisch volgen betekent verder kijken dan aankondigingen en drie zaken controleren: het tijdpad, het budget en de daadwerkelijke reikwijdte van elke toezegging. De regelgevingsinstrumenten om dit mogelijk te maken zijn er inmiddels, zolang je weet waar je moet zoeken.
